De zorgsector staat op een kantelpunt. Om toekomstbestendig te blijven, moet de zorg veranderen. In 2024 organiseerde FBZ daarom drie dialoogsessies en een groot slotdebat over de toekomst van de zorg. De sessies leidden tot concrete ideeën, die we op 27 mei 2025 aanbieden in een manifest aan politiek Den Haag. In aanloop naar het verschijnen van ons manifest schrijft FBZ-voorzitter Maarten Faas een serie van vier blogs, waarin we alvast een inkijkje geven in de aanbevelingen. Lees hier de tweede blog.
Blog 2:
Zorg vraagt om structurele keuzes, geen tijdelijke oplossingen
De zorgsector staat onder druk. Dat is een realiteit die zorgprofessionals dagelijks voelen. De oproep van FBZ aan het kabinet in onze eerste blog om een brede maatschappelijke dialoog te voeren over wat we van de zorg mogen en kunnen verwachten, is daarom een logische en belangrijke stap. Toch roept deze oproep ook vragen op: welke onderwerpen moeten in die dialoog aan bod komen en hoe zorgen we ervoor dat zo’n dialoog daadwerkelijk leidt tot de broodnodige veranderingen?
In de dialoogsessies die FBZ in 2024 organiseerde, hebben zorgprofessionals, samen met vertegenwoordigers van brancheorganisaties en patiëntenorganisaties, hier gelukkig een aanzet toe gedaan. Voor alle deelnemers stond buiten kijf dat preventie een prominente plek moet krijgen. Hoewel we er al jaren over praten, blijft preventie in de praktijk vaak onderbelicht. Het wordt genoemd in rapporten en beleidsvoornemens, maar zelden vertaald in concrete acties. Hoog tijd dus om serieus na te denken wat in preventief opzicht van mensen mag worden verwacht en welke rol preventie in het zorgaanbod moet krijgen.
Wat daarnaast nodig is, zijn duidelijke keuzes over welke zorg we wel en niet leveren, met oog voor kwaliteit van leven en welbevinden. Dit vraagt om moedige beslissingen. Niet alles kan blijven zoals het is, en dat moet ook met de samenleving worden gecommuniceerd. Een uitgebreide publiekscampagne kan helpen om begrip te kweken voor de noodzakelijke veranderingen en mensen mee te nemen in deze transitie.
Betrek zorgprofessionals
Betrek zorgprofessionals al bij het begin van de ontwikkeling van innovaties en nieuwe technologieën. Zorgprofessionals zijn de mensen die dagelijks met nieuwe systemen of andere technologieën moeten werken. Door hen te laten meedenken, kunnen innovaties beter aansluiten bij hun werkprocessen en daadwerkelijk ondersteunend zijn, in plaats van extra tijd en complexiteit te introduceren.
Voor deze transitie zijn stabiel beleid en structurele financiering onmisbaar. De vele tijdelijke subsidieregelingen met wisselende voorwaarden zorgen voor onzekerheid en frustratie. Zorg vraagt om een lange adem en een stabiele basis. Alleen zo kunnen zorgaanbieders en -professionals hun werk goed blijven doen, zonder steeds opnieuw te moeten schakelen vanwege veranderende spelregels.
Impact nieuw beleid op arbeidsmarkt
Een belangrijk punt in dit kader is het erkennen van de impact van nieuw beleid op de arbeidsmarkt en werkdruk in de zorg. Dit moet standaard worden meegenomen bij het maken van wetgeving. De werkdruk in de zorg is al hoog, en het is cruciaal dat nieuwe regels of wetten niet onbedoeld bijdragen aan verdere overbelasting. Zorgprofessionals zijn mensen, geen machines.
Tot slot moeten we mantelzorgers beter ondersteunen. Het inzetten van mantelzorgers is noodzakelijk om de zorg van de toekomst vorm te geven. Het wettelijk regelen van doorbetaald mantelzorgverlof is daarvoor een eerste stap, maar onvoldoende om het écht goed te faciliteren. Mantelzorgers spelen een onmisbare rol in het ontlasten van de zorg, maar kunnen dat niet zonder passende ondersteuning.
Er ligt een stevige opdracht voor het kabinet, maar de richting is duidelijk. Door structurele keuzes te maken en zorgprofessionals en mantelzorgers centraal te stellen, kunnen we de toekomst van de zorg duurzaam vormgeven. Dat vraagt om visie, lef en vooral consistentie.
Maarten Faas
Voorzitter FBZ
