In hoeverre oefen jij al invloed uit op de besluiten in je instelling die jouw werk direct raken? Je hebt dat recht namelijk; het staat vastgelegd in cao’s en zelfs in de wet. Maar hoe regel je zeggenschap in jouw instelling? Deze vraagt staat centraal in een nieuwe serie artikelen van FBZ. In dit introductieartikel laten we als eerste Milena Babović, voorzitter van FBZ, aan het woord.

Wat is dat eigenlijk, zeggenschap?

Babović: “Zeggenschap kun je op meer manieren invullen. Het hangt ervan af wat je wilt bereiken. Wil je inspraak hebben op het beleid van jouw zorginstelling, over zaken die jouw werk inhoudelijk raken? Dan kun je je bijvoorbeeld aansluiten bij een medische staf of ander inspraakorgaan. Zo’n orgaan praat met de raad van bestuur over beleidsmatige zaken die ‘de werkvloer’ raken. Wil je juist graag meepraten over organisatiewijzigingen en hoe die worden vormgegeven? Dan is een ondernemingsraad misschien meer iets voor jou.”

Waarom is zeggenschap belangrijk?

“De zorg staat voor flinke uitdagingen. Wie anders dan zorgprofessionals zelf kunnen het beste meedenken over oplossingen! Dat komt de kwaliteit van zorg alleen maar ten goede. Bovendien blijkt uit onderzoek van de landelijke Monitor Zeggenschap dat zeggenschap leidt tot meer betrokkenheid en meer werkplezier. Dat zorgt weer voor minder ziekteverzuim en verloop. Niet onbelangrijk in deze tijd van grote tekorten.”

Hoe gaat het met zeggenschap in de praktijk?

“Het is goed dat er sinds 2023 een wet is, ‘Zeggenschap in de zorg’. Die verplicht zorginstellingen om zorgprofessionals structureel inspraak te geven op beleid dat relevant is voor het verlenen van goede zorg. Maar in de praktijk zien we dat zeggenschap nog lang niet overal van de grond komt. Het is ook niet makkelijk. Je moet iets nieuws opzetten, met wie ga je dan in gesprek? Het management gaat het niet voor je regelen. Maar het goede nieuws is wel dat, van micro- tot macroniveau, iedereen erkent dat zeggenschap belangrijk is. Laat je trouwens niet van de wijs brengen: in het publieke debat lijkt zeggenschap zich alleen te richten op verpleegkundigen, maar álle zorgprofessionals hebben recht op zeggenschap.”

Zeggenschap regelen… waar moet je beginnen?

“Met de invoering van de wet kwam er ook een Landelijk Actieplan Zeggenschap (LAZ), dat zorgprofessionals ondersteunt. Op de website vind je praktische tools. Waar FBZ zich hard voor maakt, is dat zorgprofessionals een wettelijk recht krijgen op begeleiding, scholing en tijd voor het opzetten van een inspraakorgaan. Dat is ook een van de speerpunten in het manifest dat we vorig jaar aanboden aan de Tweede Kamer. Daarnaast zet FBZ zich in om zeggenschap in cao’s concreet te maken.”

Check wat er in jouw cao over zeggenschap is vastgelegd

Kan ik ondersteuning krijgen?

“Wij willen dat niet iedereen het wiel opnieuw hoeft uit te vinden. Vandaar dat FBZ deze serie artikelen maakt. We hopen dat we jou daarmee inspireren om zelf aan de slag te gaan! En heb je ondersteuning nodig? Dan kun je altijd contact met ons opnemen.”