Wat staat er in jouw cao over zeggenschap?
Zeggenschap is een belangrijk speerpunt van FBZ. Daarom willen we zeggenschap ook in cao’s concreet maken: vastleggen hóe je zeggenschap in jouw instelling implementeert en hoe de voortgang moet worden gemonitord. Hieronder vind je een overzicht van alle afspraken per cao.
(Laatst gewijzigd: 30 maart 2026)
Cao Gehandicaptenzorg
In de Cao Gehandicaptenzorg is een concreet artikel over professionele zeggenschap toegevoegd. Daarin staat dat de werkgever professionals betrekt bij de totstandkoming van beleid dat een belangrijke invloed heeft op hun beroepsuitoefening.
Artikel 13:4 Professionele zeggenschap
- De werkgever betrekt de (zorg)professionals bij de totstandkoming van beleid dat belangrijke invloed heeft op de beroepsuitoefening van (zorg)professionals. De (zorg)professionals worden daarmee in de gelegenheid gesteld om bij te dragen aan de beleids- en organisatieontwikkeling (waaronder kwaliteitsverbetering en innovatie) die een belangrijke invloed heeft op de uitvoering van het werk of beroepsuitoefening. Het betrekken van de (zorg)professionals gebeurt op een moment dat de inbreng nog van wezenlijke invloed kan zijn op de besluitvorming.
- Per organisatie worden afspraken gemaakt over de vorm waarin de (zorg)professionals invloed kunnen uitoefenen.
- De werkgever en de (zorg)professionals maken afspraken over de benodigde faciliteiten (zoals beschikbare tijd en secretariële ondersteuning) en de verhouding met de wettelijke medezeggenschap.
Cao GGZ
In de huidige Cao GGZ staat:
Sinds de invoering van de Wet Zeggenschap in de Zorg, een toevoeging aan de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg moeten werkgevers hun zorgprofessionals in de gelegenheid tellen invloed uit te kunnen oefenen op het beleid van de zorginstelling als het gaat om het verlenen van goede zorg. Uitgangspunt is dat binnen zorginstellingen niet over de vakinhoud en beroepsontwikkeling van de zorgverlener(s) wordt besloten zonder de zorgprofessional(s) daarbij te betrekken. In navolging van de Medische Staf wordt bij alle werkgevers binnen de GGZ voorzien in vertegenwoordiging van alle zorgprofessionals in een van de (bestaande) adviesraden om uitvoering te geven aan deze wetgeving. De werkgever en de werknemers maken afspraken over de benodigde faciliteiten (zoals beschikbare tijd en secretariële ondersteuning) en de verhouding met de wettelijke medezeggenschap.
In de cao vind je een aparte Regeling inspraak medisch specialisten. Daarin is onder andere vastgelegd, op welke punten de raad van bestuur van een instelling de medisch specialisten dient te raadplegen of overeenstemming over dient te zijn.
Hoofdstuk 9, artikel 15: medische staf
Elke ggz-organisatie die gespecialiseerde ggz levert organiseert een georganiseerde vorm van inspraak van medisch specialisten (verder te noemen een medische staf) conform de ‘Regeling inspraak Medisch Specialisten’ zoals in bijlage XIV is opgenomen.
Daarnaast is er een artikel in de cao opgenomen om zorgprofessionals invloed te geven op het beleid van de instelling.
Hoofdstuk 9, artikel 15a: zorgprofessionele zeggenschap
In navolging van de Medische Staf en (bij sommige werkgevers) de Verpleegkundigen/verzorgenden adviesraad en (bij sommige werkgevers) de Psychologen adviesraad, wordt bij iedere werkgever binnen de GGZ voorzien in één of meerdere adviesraden, zodanig dat iedere zorgdiscipline in een raad is vertegenwoordigd. Het instellen, samenvoegen of veranderen van een adviesraad of adviesraden vindt in overleg met de zorgdisciplines plaats.
De werkgever en de werknemers maken afspraken over de benodigde faciliteiten (zoals beschikbare tijd en secretariële ondersteuning) en de verhouding met de WOR.
Cao Jeugdzorg
Tijdens de onderhandelingen voor de nieuwe Cao Jeugdzorg, die ingaat (met terugwerkende kracht) per 1 januari 2026, hebben we ons ingezet om een nieuw artikel aan de cao toe te voegen, over zeggenschap voor zorgprofessionals. Uiteindelijk staat de volgende afspraak in het bod van de werkgevers (dat in maart 2026 door de leden is geaccepteerd):
Tijdens de looptijd van de Cao Jeugdzorg onderzoeken cao-partijen op welke wijze we de professionele zeggenschap van werknemers kunnen en willen uitbreiden.
De cao-tekst is op dit moment nog niet definitief, dus we weten nog niet precies wat er in de cao over zeggenschap komt te staan. In de oude cao, die tot 1 januari 2026 liep, stond nog niets vermeld over zeggenschap.
Cao Nederlandse Universiteiten
Iedere universiteit kent een ‘lokaal overleg’. In dit overleg praten het College van Bestuur en een afvaardiging van de vakbonden – vaak medewerkers van de betreffende universiteit – met elkaar onder andere over uitvoering van de cao, sociaal plan, sociale veiligheid en de verdeling van de decentrale arbeidsvoorwaardengelden (DAG). Als het om de DAG gaat, hebben de bonden veel te zeggen over waar het geld aan wordt uitgegeven. Heb je interesse om deel te nemen aan het lokaal overleg op jouw universiteit? Laat het ons weten via bureau@fbz.nl!
Los van het lokaal overleg is er in de cao niets vastgelegd over zeggenschap.
Cao UMC
In de Cao UMC is zeggenschap niet als één apart hoofdstuk heel expliciet en uitgewerkt vastgelegd. De basis is er in de vorm van bescherming en inzetbaarheidsafspraken. Maar als je het hebt over professionele zeggenschap (structureel meepraten/meebeslissen over kwaliteit van zorg, werkprocessen, bezetting, werkdruk, roosternormen, innovatie/beleid), dan is dat in de cao nu niet scherp en niet stevig geregeld. Het is daardoor nog afhankelijk van lokale invulling per umc/afdeling.
Onze inzet voor de volgende cao:
- Zeggenschap explicieter in de cao (niet alleen “we overleggen”, maar: waarover, wanneer en met welk gewicht).
- Meer afdwingbaarheid: vaste overlegmomenten, duidelijke onderwerpen (bijvoorbeeld roosters, bezetting, werkdruk, kwaliteit/veiligheid), termijnen en terugkoppelplicht.
- Tijd/ruimte voor zeggenschap: uren/faciliteiten om dit echt te kunnen doen naast patiëntenzorg/onderwijs/onderzoek.
Cao VVT
De Cao VVT regelt medezeggenschap. Organisaties hebben een OR (of bij kleinere instellingen een PVT) met rechten op inspraak, advies en soms instemming. De cao legt vast bij welke onderwerpen dat geldt (bijvoorbeeld werkroosters, arbeidsomstandigheden, reorganisaties) en verplicht werkgevers om tijdig goede informatie te geven. Er zijn ook afspraken over scholing, tijd en faciliteiten voor OR/PVT-leden, en over hoe werkgevers met vakbonden overleggen.
Verder is er in de huidige cao een protocolafspraak opgenomen. Die gaat onderzoeken hoe de aantrekkelijkheid en positionering van het vak specialist ouderengeneeskunde verbeterd kan worden.
Cao Ziekenhuizen
In de huidige Cao Ziekenhuizen hebben we het voor elkaar gekregen dat er een artikel is toegevoegd over zeggenschap. In artikel 3.2.4 staat nu het volgende:
Zeggenschap voor zorgprofessionals
- De werkgever stelt zorgprofessionals in de gelegenheid om invloed uit te oefenen op beleid dat van belang is voor hun bijdrage aan het verlenen van goede zorg. De zorgprofessionals worden daarmee in de gelegenheid gesteld om bij te dragen aan de beleids- en organisatieontwikkeling die een belangrijke invloed heeft op de uitvoering van het werk of beroepsuitoefening. Het betrekken van zorgprofessionals gebeurt op een moment dat de inbreng nog van wezenlijke invloed kan zijn op de besluitvorming.
- Om deze invloed mogelijk te maken, worden per instelling afspraken gemaakt over de vorm waarin de zorgprofessionals invloed kunnen uitoefenen.
- De werkgever draagt zorg voor de benodigde faciliteiten.
In de praktijk zien we wel dat het per ziekenhuis verschilt of en hoe zij hier uitvoering aan geven.
Cao Arbo Unie
In deze cao is (nog) niets vastgelegd over zeggenschap.
Cao Human Total Care (HTC)
In de cao is afgesproken dat we in 2026 uitzoeken hoe zeggenschap het beste vormgegeven kan worden. Een mooie eerste stap, maar verder dus nog weinig concreet.
In de praktijk zien we grote verschillen in hoe zorginstellingen invulling geven aan de afspraken over zeggenschap die in de cao zijn gemaakt. Loop jij ergens tegenaan in jouw instelling en heb je hulp nodig? Neem contact met ons op via bureau@fbz.nl, wij ondersteunen je graag.